اضافه و انواع آن


آخرین موضوع ها: --- افتتاح سایت شصت برگ (مجموعه آثار کلاسیک) --- انتشار کتاب کوله بار تنهایی --- این هیولا تو را دوست دارد --- سلسله مقالات «قابلیت های سبک نیمایی» --- بخش نقد آزاد انجمن --- طرح نقد و بررسي آثار --- فراخوان های ادبی --- قوانین انجمن شعر و ادب پارسی ---

ارسال پاسخ 
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رای - 5 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
اضافه و انواع آن
04-26-2014, 09:17 AM
ارسال: #1
اضافه و انواع آن
تعریف : نسبت دادن یک اسم به اسم دیگر را اضافه می نامند . به مجموعه ی دو اسمی که به هم نسبت داده شده اند ترکیب اضافی می گویند. کسره ی اضافه بین دو کلمه که به هم نسبت داده شده اند ، قرار می گیرد.
مثال : دستِ من ـ توپِ طلا ـ گوشِ فلک
به اسم اضافه شونده مضاف و به اسمی که مضاف به آن اضافه می شود مضافٌ الیه می گویند.

انواع اضافه :

اضافه ی ملكی (تملیکی)
اضافه ی تخصیصی
اضافه ی تشبیهی
اضافه ی بیانی (جنسی)
اضافه ی توضیحی
اضافه ی استعاری
اضافه ی اقترانی (مقارنت)
اضافه ی بنوت
اضافه ی تأکیدی
اضافه ی توصیفی (ترکیب وصفی)

اضافه ی ملكی :

بین مضاف و مضاف الیه رابطه ی مالکیت وجود دارد مثل :
توپ رضا ـ عروسک سارا

اضافه ی تخصیصی :

مضاف متعلق به مضاف الیه است یعنی به آن اختصاص دارد مثل :
جلد کتاب ـ در باغ

اضافه ی تشبیهی :

مضاف و مضاف الیه به هم تشبیه شده اند یا بینشان اشتراکی وجود دارد مثل :
چشم نرگس ـ قد سرو

اضافه ی بیانی :

مضاف الیه بیان کننده ی جنس مضاف است مثل :
شمعدان نقره ـ ظرف ملامین

اضافه توضیحی :

مضاف الیه که خاص است نام مضاف که عام است را بیان می کند مثل :
کشور ایران ـ دریاچه ی ارومیه

اضافه ی استعاری :

مضاف در معنی غیر واقعی خود به کار گرفته شده است مثل :
دست فلک ـ روی صحبت


اضافه ی اقترانی :


مانند اضافه ی استعاری است با این تفاوت که بین مضاف و مضاف الیه رابطه ی همراهی یا مقارنه وجود دارد مثل :
دست دوستی ـ دیده ی احترام

*نکته

نحوه ی تشخیض اضافه ی استعاری از اضافه ی اقترانی :
بین مضاف و مضاف الیه یکی از این عبارت ها را قرار می دهیم (به نشانه ی ، به جهت ، به قصد یا به تیت) چنانچه ترکیب به جای مانده معنی دار بود اقترانی و در غیر این صورت استعاری است. مثل :
دست به قصد دوستی = اقترانی
دست به قصد فلک = استعاری

اضافه ی بنوت :

مضاف الیه نام پدر یا مادر مضاف است مثل :
حسین فاطمه ـ عمر خطاب

اضافه ی تاکیدی :

تکرار اسم یا صفت است به قصد تاکید مثل :
خویشتن خویش ـ خراب خراب

اضافه ی توصیفی :


مضاف الیه صفت مضاف است و در این حالت مضاف را موصوف و مضاف الیه را صفت می نامیم مثل :
کتاب مفید ـ شیر تازه

تفاوت اضافه ی توصیفی با سایر اضافات

در اضافه ی وصیفی ، مضاف الیه مستقل از مضاف نیست و در وجود مضاف معنی می گیرد به عنوان مثال در شیر تازه ، تازه به تنهایی بر چیزی دلالت نمی کند اما در شیر گاو ، گاو مستقل از شیر است.
روش تشخیص اضافه ی توصیفی از سایر اضافات
کسره ی اضافه ی بین دو کلمه ی ترکیب را حذف می کنیم و به آن فعل ربطی اضافه می کنیم . اگر معنی داشت توصیفی است اگر بی معنی شد توصیفی نیست مثال :
شیر تازه ــــــــــ شیر تازه است ـ معنی دارد پس توصیفی است.
شیر گاو ــــــــــ شیر گاو است ـ فاقد معنی است پس توصیفی نیست.

فکّ اضافه :

کسره ی بین دو کلمه در ترکیب اضافی حذف می گردد و دو کلمه به یک کلمه ی مرکب تبدیل می شوند مثل :
جوانمرد ـ شیرزن ـ سر سلسله


«نقل مطلب با ذکر منبع بلامانع است»

تو شعرسرودی و من امضا کردم ...

بازدید از وبسایت این کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط fanos ، masum70 ، زارا ، آیدا رضوانی ، عشق ، سیه پوش ، mohsen_a1325 ، arezouhajikhani ، babak ، Sakhon ، hamoon ، kuyeyar ، Nafiseh ، لیلا نقشبندی ، رویا پاکیزه
04-24-2015, 03:20 PM
ارسال: #2
RE: اضافه و انواع آن
با اجازه ی جناب دانایی؛
دکتر سیروس شمیسا در کتاب "بیان" خود انواع اضافه ی تخصیصی رو به صورت زیر بیان فرمودند که به نظرم رسید به توضیح شما بیافزایم.
اضافهء تخصیصی دو نوع است آن جا که مضاف الیه اسم ذات است مربوط به دستور زبان فارسی است: میوه ی باغ، چوب درخت، آستانهء میخانه.
"بر آستانه ی میخانه هر که یافت رهی
ز فیض جام می اسرار خانقه دانست"
حافظ

اما اگر مضاف الیه اسم معنی باشد جنبهء ادبی می یابد: خویش خانهء آسایش، عربده ی ملامت، افسر رندی.
"زمانه افسر رندی نداد جز به کسی
که سرفرازی عالم در این کله دانست"
حافظ

در این صورت اضافهء تخصیصی به اضافهء تشبیهی یا استعاری نزدیک می شود. مثلا" افسر رندی یا طومار ندامت به اضافهء تشبیهی می ماند و یا عربدهء ملامت شبیه به اضافه ی استعاری یا اقترانی است.

آه، شیطان چقدر حضرت آدم دارد
بازدید از وبسایت این کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط kuyeyar ، زارا ، نوید دانایی ، masum70 ، رویا پاکیزه
07-24-2015, 11:52 AM
ارسال: #3
RE: اضافه و انواع آن
درود جناب دانایی
بسیار مفید بود
سپاس

بگذشت یار از من و از پی نرفتمش
آری نمی‌توان ز پی عمر ِ رفته، رفت...


میرزا ابوالقاسم شیرازی
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط نوید دانایی ، رویا پاکیزه ، masum70 ، زارا
06-24-2016, 02:35 AM
ارسال: #4
RE: اضافه و انواع آن
با سپاس فرآوان
 

دروغی مصلحت آمیز به که راستی فتنه انگیز. mahdidavar.blog.ir
بازدید از وبسایت این کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط masum70 ، نوید دانایی ، زارا
ارسال پاسخ 


پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان